Malaysia kini sedang menghampiri penghujung satu kitaran politik besar yang telah membentuk negara sejak beberapa dekad lalu, dan selepas ini negara dijangka memasuki satu era baharu yang jauh lebih kompetitif.
Pandangan ini dikongsikan oleh Ahli Parlimen Pandan, Rafizi Ramli, dalam satu wawancara bersama BFM Radio apabila beliau diminta menggambarkan bagaimana landskap politik Malaysia pada tahun 2026 dan tahun-tahun mendatang.
Menurut Rafizi, jika dilihat dari perspektif sejarah, politik Malaysia sebenarnya bergerak melalui beberapa kitaran besar yang membentuk sistem kuasa negara.
Tiga Kitaran Besar Politik Malaysia
Rafizi menjelaskan bahawa sejak kemerdekaan, politik negara boleh dibahagikan kepada beberapa tempoh utama.
Kitaran pertama berlaku dari kemerdekaan sehingga sekitar tahun 1969, iaitu tempoh awal pembentukan struktur politik negara.
Selepas itu, Malaysia memasuki kitaran kedua yang berlangsung selama hampir tiga dekad – dari 1969 sehingga sekitar tahun 1998. Dalam tempoh ini, struktur politik negara didominasi oleh kerajaan yang sangat kuat dengan sistem yang stabil tetapi persaingan politik yang agak terhad.
Kitaran ketiga pula bermula pada tahun 1998 dengan tercetusnya gerakan Reformasi, yang akhirnya membuka ruang kepada pembentukan pakatan pembangkang yang lebih tersusun.
Gerakan ini akhirnya membawa kepada detik bersejarah apabila berlaku pertukaran kerajaan pertama dalam sejarah Malaysia pada Pilihan Raya Umum 2018.
Namun menurut Rafizi, tempoh Reformasi ini kini semakin menghampiri penghujungnya.
Beliau berpendapat Malaysia sedang bergerak menuju satu kitaran politik baharu yang lebih terbuka dan lebih kompetitif.
Era Politik Baharu: Lebih Banyak Pertandingan Pelbagai Penjuru
Dalam tempoh akan datang, Rafizi menjangkakan politik Malaysia tidak lagi ditentukan oleh persaingan dua blok besar seperti dahulu.
Sebaliknya, pilihan raya akan menyaksikan lebih banyak pertandingan tiga penjuru atau lebih, di mana pelbagai parti dan gabungan akan bersaing untuk mendapatkan sokongan rakyat.
Keadaan ini menurut beliau akan menjadikan landskap politik negara jauh lebih kompetitif.
Apabila lebih banyak parti bertanding dan pengundi mempunyai lebih banyak pilihan, setiap parti politik perlu bekerja lebih keras untuk menawarkan idea dan dasar yang benar-benar meyakinkan rakyat.
Politik Idea Akan Menggantikan Politik Personaliti
Rafizi turut menegaskan bahawa Malaysia perlu bergerak ke arah politik berasaskan idea, bukannya politik yang terlalu bergantung kepada individu tertentu.
Menurut beliau, selama lebih 50 tahun politik negara banyak dipengaruhi oleh kelompok pemimpin yang sama.
Ramai tokoh politik utama Malaysia kini berada dalam lingkungan usia 80-an dan 90-an, dan keadaan ini menunjukkan bahawa sistem politik negara telah lama didominasi oleh generasi yang sama.
Namun dengan perubahan demografi pengundi serta kemunculan generasi baharu, Rafizi percaya rakyat semakin cenderung menilai parti politik berdasarkan:
- dasar yang ditawarkan
- visi masa depan negara
- program yang mampu menyelesaikan masalah rakyat
Bagi beliau, masa depan politik Malaysia perlu berasaskan politik program, bukan politik individu.
Kesetiaan Parti Tradisional Semakin Pudar
Satu lagi perubahan besar yang dijangka berlaku ialah kemerosotan politik kesetiaan tradisional.
Menurut Rafizi, dalam kalangan pengundi yang lebih tua atau di kawasan luar bandar, kesetiaan kepada parti tertentu masih wujud.
Sebagai contoh, terdapat pengundi yang akan terus menyokong parti tertentu tanpa mengira keadaan.
Namun trend ini semakin berubah apabila masyarakat semakin urban dan generasi muda menjadi lebih dominan dalam komposisi pengundi.
Golongan muda yang lebih celik digital dan lebih terdedah kepada pelbagai sumber maklumat cenderung membuat keputusan politik berdasarkan isu dan dasar, bukan semata-mata sejarah parti.
Perubahan ini secara tidak langsung membuka ruang kepada kemunculan pemain politik baharu.
Generasi Muda Jadi Penentu Masa Depan Politik
Rafizi juga melihat kemunculan generasi muda sebagai faktor penting yang akan membentuk landskap politik negara pada masa depan.
Pengundi generasi baharu tidak lagi terikat dengan naratif lama politik dan lebih terbuka kepada idea baharu.
Keadaan ini menjadikan persaingan politik semakin terbuka kerana sokongan rakyat tidak lagi boleh dianggap sebagai sesuatu yang kekal.
Parti politik perlu sentiasa menyesuaikan diri dengan perubahan ini jika mahu kekal relevan.
Masa Depan Politik Malaysia Lebih Terbuka
Secara keseluruhannya, Rafizi melihat Malaysia kini sedang memasuki satu tempoh peralihan penting.
Era dominasi politik lama semakin berakhir dan negara sedang bergerak menuju sistem politik yang lebih terbuka, lebih kompetitif dan lebih dinamik.
Dalam landskap baharu ini, parti politik tidak lagi boleh bergantung kepada nama besar atau sejarah lama.
Sebaliknya, mereka perlu membuktikan kepada rakyat bahawa mereka mempunyai idea, dasar dan kepimpinan yang mampu membawa Malaysia ke arah masa depan yang lebih baik.
Apa yang pasti, politik Malaysia selepas ini dijangka menjadi lebih sengit – dan rakyat akan mempunyai lebih banyak pilihan dalam menentukan hala tuju negara.
