Isu pendidikan negara sekali lagi menjadi perhatian apabila pendedahan mengenai jumlah jam pembelajaran subjek STEM (Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik) di Malaysia menunjukkan kedudukan yang membimbangkan berbanding negara-negara lain di Asia Tenggara.
Dalam episod podcast YBM #37, Ahli Parlimen Pandan, Rafizi Ramli, mendedahkan bahawa Malaysia kini berada di antara negara dengan jumlah jam pembelajaran STEM paling rendah di rantau ini – satu keadaan yang menurutnya boleh memberi kesan besar kepada daya saing negara pada masa depan.
Malaysia jauh ketinggalan dalam jumlah jam pembelajaran STEM
Rafizi menjelaskan bahawa beliau telah mengemukakan soalan rasmi kepada Kementerian Pendidikan berkaitan dapatan perbandingan serantau yang menunjukkan Malaysia hanya mempunyai sekitar 576 jam pembelajaran STEM sepanjang tempoh pendidikan tertentu.
Angka ini jauh lebih rendah berbanding beberapa negara jiran.
Menurut beliau, negara-negara seperti Kemboja, Myanmar dan Filipina masing-masing mencatat jumlah pembelajaran sekitar 1,000 jam, hampir dua kali ganda lebih tinggi daripada Malaysia.
Keadaan ini menjadikan Malaysia bukan sahaja ketinggalan berbanding negara maju seperti Singapura atau Jepun, malah berdepan risiko dipintas oleh negara yang selama ini dianggap berada di belakang dari segi pembangunan pendidikan.
Rafizi menegaskan bahawa persoalan yang beliau kemukakan di Parlimen sebenarnya sangat jelas:
mengapa Malaysia tercorot dalam jumlah jam STEM dan apakah langkah konkrit kerajaan untuk meningkatkan jumlah tersebut supaya sekurang-kurangnya menghampiri tahap negara jiran.
Jawapan kementerian dianggap tidak menjawab isu sebenar
Namun begitu, jawapan rasmi yang diterima daripada kementerian menurut Rafizi tidak benar-benar menjawab persoalan tersebut.
Beliau berkata jawapan yang diberikan lebih tertumpu kepada penjelasan sejarah perubahan jam pembelajaran, khususnya berkaitan dasar MBMMBI (Memartabatkan Bahasa Melayu dan Memperkukuh Bahasa Inggeris).
Menurut penjelasan tersebut:
- Sebelum pelaksanaan MBMMBI, subjek berkaitan mempunyai sekitar 3.5 jam pembelajaran seminggu.
- Selepas perubahan dasar, jumlah itu dikurangkan kepada 3 jam seminggu.
- Kerajaan merancang menaikkannya semula kepada 3.5 jam menjelang tahun 2027.
Namun apabila dikira secara keseluruhan, peningkatan ini hanya menambah kira-kira 32 jam kepada jumlah semasa.
Ini bermakna jumlah jam pembelajaran STEM hanya akan meningkat daripada 576 jam kepada sekitar 608 jam.
Bagi Rafizi, peningkatan tersebut terlalu kecil dan tidak langsung merapatkan jurang dengan negara lain yang sudah berada pada tahap sekitar 1,000 jam.
“Tambah setengah jam sebulan, apa kesannya?”
Beliau turut menegaskan bahawa peningkatan tersebut sebenarnya amat kecil jika dilihat secara praktikal.
Tambahan 32 jam sepanjang tempoh enam tahun pendidikan bermakna kira-kira 6 jam setahun, atau hanya sekitar setengah jam tambahan setiap bulan.
Menurutnya, perubahan sekecil itu tidak akan memberi kesan signifikan kepada kemampuan pelajar Malaysia untuk bersaing dalam bidang sains dan matematik di peringkat antarabangsa.
Rafizi berkata keadaan ini menunjukkan seolah-olah kerajaan tidak mempunyai rancangan yang benar-benar serius untuk menangani masalah tersebut.
Reformasi pendidikan memerlukan keberanian politik
Menurut Rafizi, masalah sebenar bukan sekadar soal jam pembelajaran, tetapi ketiadaan keberanian politik untuk melakukan reformasi pendidikan secara radikal.
Beliau berpandangan bahawa untuk meningkatkan jumlah jam STEM, kerajaan perlu berani membuat keputusan sukar seperti:
- mengurangkan waktu bagi subjek lain,
- menyusun semula kurikulum,
- atau menstruktur semula sistem pembelajaran.
Namun langkah sedemikian sering dielakkan kerana bimbang menimbulkan bantahan daripada pelbagai pihak, termasuk guru, ibu bapa atau kumpulan berkepentingan tertentu.
Beliau menegaskan bahawa inilah dilema yang sering berlaku dalam pentadbiran – apabila keputusan penting ditangguhkan demi mengelakkan kontroversi politik.
Beban akhirnya jatuh kepada ibu bapa
Rafizi turut memberi amaran bahawa kekurangan waktu pembelajaran STEM di sekolah akhirnya akan memberi tekanan kepada keluarga.
Apabila masa pengajaran di sekolah tidak mencukupi, pelajar terpaksa mendapatkan bantuan tambahan di rumah atau melalui kelas tuisyen.
Ini menyebabkan ibu bapa terpaksa menanggung kos tambahan untuk memastikan anak-anak mereka mampu mengikuti tahap pembelajaran yang sepatutnya.
Beliau berkata keadaan ini akan melebarkan lagi jurang pendidikan antara keluarga yang mampu dan yang kurang berkemampuan.
Risiko Malaysia terus ketinggalan
Rafizi turut menekankan bahawa isu ini tidak boleh dipandang ringan kerana ia berkait rapat dengan masa depan ekonomi negara.
Jika Malaysia terus ketinggalan dalam pendidikan STEM, negara mungkin menghadapi kesukaran untuk melahirkan tenaga kerja berkemahiran tinggi yang diperlukan dalam sektor teknologi, industri dan inovasi.
Beliau memberi amaran bahawa dalam tempoh 10 tahun akan datang, tidak mustahil negara seperti Kemboja atau Myanmar akan mengatasi Malaysia dalam bidang ini jika keadaan tidak berubah.
Desakan supaya kerajaan bertindak lebih drastik
Sehubungan itu, Rafizi menyeru agar kerajaan mengambil langkah lebih berani untuk memperbaiki keadaan.
Menurutnya, Malaysia tidak boleh sekadar membuat perubahan kecil yang tidak memberi impak besar, sebaliknya perlu melaksanakan reformasi pendidikan yang lebih menyeluruh.
Beliau menegaskan bahawa masa depan negara bergantung kepada keupayaan sistem pendidikan untuk menyediakan generasi muda dengan kemahiran yang relevan dalam dunia moden.
Tanpa perubahan yang lebih drastik, Malaysia berisiko terus ketinggalan dalam persaingan global – bukan sahaja dengan negara maju, tetapi juga dengan negara jiran di rantau Asia Tenggara.
